Δήλωση για τις εξελίξεις γύρω από το θέμα της ΥΚΑΝ

Παρακολουθούμε, όπως και κάθε πολίτης, με αμηχανία, αλλά κυρίως με προβληματισμό, τα όσα ανησυχητικά, θα έλεγα και προσβλητικά, συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα στην Υπηρεσία Καταπολέμησης Ναρκωτικών.

Παρακολουθούμε, δυστυχώς, την ατολμία και αδυναμία του αρμόδιου Υπουργείου και της ηγεσίας της Δύναμης να αντιμετωπίσουν με τρόπο δραστικό και αποτελεσματικό, τα σοβαρά περιστατικά που ήταν εδώ και πάρα πολύ καιρό εν γνώσει τους.

Οι πρώτες καταγγελίες για προβλήματα νοοτροπίας, έλλειψης εμπιστοσύνης, συμπεριφορών και σχέσεων στην Υπηρεσία, τα οποία δυσχέραιναν και έθεταν σε κίνδυνο την εκπλήρωση της αποστολής της, έγιναν πριν από ένα σχεδόν χρόνο. Αντί να αντιμετωπιστούν έγκαιρα και στη ρίζα τους, προτιμήθηκε η εύκολη λύση της μετάθεσης του καταγγέλλοντος. Ακολούθησαν κι άλλες παρόμοιες καταγγελίες, για νοοτροπίες που έθεσαν σε κίνδυνο, ακόμη και πρόσωπα που μετείχαν σε επιχειρήσεις της υπηρεσίας. Φαίνεται ότι και αυτές οι καταγγελίες καταχωνιάστηκαν σε κάποια συρτάρια, μέχρι το ρεζίλεμα της τελευταίας «στημένης» επιχείρησης που αποτέλεσε την αφορμή για να βγουν πολλά στη φόρα. Λέω πολλά, γιατί ενδεχομένως ακόμη να μην τα πληροφορηθήκαμε όλα γύρω από την υπόθεση.

Ανησυχούμε, γιατί τα ίδια κρούσματα παρουσιάζονται, επίσης εδώ και καιρό, σε δύο ακόμη νευραλγικά για την ασφάλεια των πολιτών και του κράτους τμήματα της Αστυνομίας. Μήπως θα περιμένουν κι εκεί να φτάσουν τα πράγματα στο απροχώρητο, να κινδυνεύουν πολίτες ή μέλη της δύναμης, να ρεζιλευτεί για μια ακόμη φορά η Δύναμη και το Κράτος, για να λάβουν επιφανειακά μέτρα, όπως αυτά που έλαβαν στην περίπτωση της ΥΚΑΝ;

Προβληματιζόμαστε, γιατί από τον Ιανουάριο του 2009 όταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μετά το φιάσκο «Κίτα», δεσμεύτηκε για ριζική αναδιοργάνωση της Δύναμης, όχι μόνο δεν είδαμε κινήσεις και αποφασιστικότητα προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση, αλλά φτάνουμε σήμερα στο σημείο, οι πολίτες να αισθάνονται ότι είναι ζήτημα χρόνου να ζήσουμε ξανά παρόμοια επικίνδυνα περιστατικά.

Ανησυχούμε ιδιαίτερα, γιατί όλα αυτά τη στιγμή που οι δείκτες του εγκλήματος αγγίζουν πρωτοφανή για την κοινωνία μας επίπεδα και οι πολίτες αισθάνονται απροστάτευτοι μπροστά στην αδυναμία της οργανωμένης Πολιτείας να λειτουργήσει αποτελεσματικά, προληπτικά και κατασταλτικά, για να τους προσφέρει την ασφάλεια που έχει υποχρέωση να τους προσφέρει.

Ρεκόρ ληστειών, διαρρήξεων και κλοπών το 2010 8 + 2 προτάσεις

Τους πρώτους οκτώ μήνες του 2010
σημειώνονταν κατά μέσο όρο
13 περιστατικά ημερησίως

Τα στοιχεία για την έξαρση των ληστειών, διαρρήξεων και κλοπών το 2010 είναι άκρως ανησυχητικά. Συνολικά, μέσα σε οκτώ μόνο μήνες, διαπράχθηκαν 2109 διαρρήξεις και 1004 κλοπές, καθώς επίσης 104 ληστείες, 12 από τις οποίες αφορούσαν τράπεζες και Συνεργατικά Ιδρύματα, πλείστες άλλες περίπτερα και φούρνους. Δηλαδή καθημερινώς έχουμε κατά μέσο όρο περισσότερα από 13 περιστατικά. Σε σύγκριση με το αντίστοιχο οκτάμηνο του 2009, έχουμε αύξηση των ληστειών κατά 33%, των διαρρήξεων κατά 33% και των κλοπών κατά 22%.

Μόνο κατά τον μήνα Αύγουστο, είχαμε 3 ληστείες σε τράπεζες, δύο άλλες το μήνα Σεπτέμβριο, 211 διαρρήξεις, δηλαδή 27 περισσότερες από τον περσινό αντίστοιχο μήνα, ενώ οι κλοπές υπερδιπλασιάστηκαν και ανήλθαν σε 196, έναντι μόλις 91 τον προηγούμενο Αύγουστο. Τα στοιχεία καταδεικνύουν επίσης ότι σε επαρχιακό επίπεδο εκείνοι που θα πρέπει να ανησυχούν περισσότερο είναι οι Λευκωσιάτες και οι Λεμεσιανοί.

Δυστυχώς, κατά την ίδια περίοδο, το ποσοστό εξιχνίασης των υποθέσεων αυτών παραμένει εξαιρετικά χαμηλό, εξιχνιάζονται μόνο 4 στις 10 υποθέσεις. Σημαντικά μειωμένη είναι η εξιχνίαση των ληστειών, μόνο 2 στις 10 ληστείες έχουν εξιχνιαστεί. Οι ληστείες, είναι πια οργανωμένες, χαρακτηρίζονται από επαγγελματισμό και σε τράπεζες και σε Συνεργατικά πραγματοποιούνται υπό την απειλή όπλου.

Τα στοιχεία αυτά εξηγούν και δικαιολογούν τα αισθήματα ανασφάλειας και ανησυχίας που έχουν κυριεύσει τον Κύπριο πολίτη, τόσο για τη ζωή και την περιουσία του, όσο και για την ασφάλεια των παιδιών του. Κανένας δεν νοιώθει πια ασφαλής όταν στην γειτονιά του διέρρηξαν το διπλανό σπίτι ή λήστεψαν το περίπτερο ή το φούρνο. Φαίνεται ότι επί διακυβέρνησης Δημήτρη Χριστόφια, θα μάθουμε να ζούμε και στην ανασφάλεια, ακόμη και στις απλές καθημερινές δραστηριότητες, έχοντας έγνοια από την πραγματοποίηση μιας απλής τραπεζικής συναλλαγής ή ακόμη για μια βόλτα στα μαγαζιά. Δεν μπορεί κάποιος να απουσιάσει για ένα σαββατοκύριακο από το σπίτι, χωρίς να έχει την έγνοια ότι θα επιστρέψει και θα το βρει παραβιασμένο.

Το κράτος, και ιδιαίτερα η Αστυνομία έχουν χρέος να αναλύσουν επιστημονικά όλα τα δεδομένα και να λάβουν δραστικά μέτρα, καθ’ ότι το φαινόμενο βρίσκεται σε πλήρη συνάρτηση με τη συμπεριφορά των διωκτικών Αρχών. Στη διαμόρφωση της σημερινής κατάστασης συμβάλλουν διάφορες παράμετροι, όπως είναι η οικονομική κρίση και οι συνέπειες της, τα ναρκωτικά, οι αλλοδαποί που δεν έχουν εργασία .

Για το σκοπό αυτό, συναντήσαμε τον Αρχηγό Αστυνομίας, τον Σύνδεσμο Τραπεζών, το Έφορο Συνεργατικών Εταιρειών, τον Σύνδεσμο Περιπτερούχων, τον Σύνδεσμο Καταστηματαρχών Διαρκούς Εξυπηρέτησης και τους υποδείξαμε ότι χρειάζεται λήψη αποτελεσματικών μέτρων προς τις κατευθύνσεις, τόσο της αποτροπής και της πρόληψης, όσο και της καταστολής, όπως:

1. Καθιέρωση δικτύων συνεργασίας της Αστυνομίας με τις Αρχές της τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι με παράλληλες και συντονισμένες ενέργειες μπορούν να αποτελέσουν ανάχωμα στο φαινόμενο.

2. Χαρτογράφηση της συγκεκριμένης μορφής εγκλήματος, με εντοπισμό περιοχών και μονάδων αυξημένου κινδύνου, για λήψη αποτελεσματικότερων μέτρων.

3. Ανάλυση των αιτιών που προκαλούν την εκδήλωση και αύξηση της εγκληματικότητας. Αντί να αποκρύπτονται τα αίτια που τις προκαλούν, είναι προτιμότερο να αναλύονται επιστημονικά τα δεδομένα και ταυτόχρονα να λαμβάνονται μέτρα προς αντιμετώπισή τους. Για παράδειγμα, σε ποιο βαθμό η αύξηση του αριθμού και της επικινδυνότητας των ληστειών σχετίζεται με την περίοδο οικονομικής κρίσης που διανύουμε και τη σημαντική αύξηση της ανεργίας; Σε ποιο βαθμό σχετίζεται με τον αυξημένο αριθμό χρηστών ναρκωτικών ή τον μεγάλο αριθμό λαθρομεταναστών;

4. Μελέτη για τα κοινωνικά αίτια της συμπεριφοράς νεαρών ατόμων και ανηλίκων, η εμπλοκή των οποίων σε τέτοια αδικήματα παρουσιάζει κατακόρυφη άνοδο.

5. Εκπόνηση ειδικών επιχειρησιακών σχεδίων δράσης με βάση τα χαρακτηριστικά των ληστειών, αλλά και τους χώρους που είναι πιθανότερο να δράσουν οι ληστές (π.χ. τράπεζες) με ταυτόχρονη διαβούλευση με εκπροσώπους ευάλωτων ομάδων και επαγγελματικών φορέων.

6. Επέκταση του θεσμού της κοινοτικής αστυνόμευσης και των αυξημένων περιπολιών και συνδυασμός της με σειρά άλλων μέτρων που θα επενεργήσουν αποτρεπτικά στους επίδοξους εγκληματίες.

7. Πιο ενδελεχή ενημέρωση του κοινού για τα μέτρα προφύλαξης που μπορεί να λαμβάνει για να μην πέσει θύμα ληστείας, με έμφαση στη χρήση νέων τρόπων επικοινωνίας.

8. Βελτίωση και εκσυγχρονισμό των μεθόδων έρευνας, συλλογής και αξιοποίησης επιχειρησιακών πληροφοριών με παράλληλη ανάπτυξη και λειτουργία κεντρικού συστήματος συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης πληροφοριών με στόχο την επιχειρησιακή αξιοποίηση τους.

Περαιτέρω προτείνουμε όπως:

1. Κλιμάκιο της Αστυνομίας επισκεφτεί τις ευαίσθητες επιχειρήσεις, όπως είναι τα περίπτερα και οι φούρνοι, για ενημέρωση και καθοδήγηση των επιχειρηματιών και ενθάρρυνσή τους για λήψη πρόσθετων μέτρων. Τέτοια μέτρα θα μπορούσαν να ήταν:
• Η εγκατάσταση συστήματος συναγερμού συνδεδεμένου με την Αστυνομία. Η Αστυνομία οφείλει να αντιληφθεί ότι πρέπει να διευκολύνει τις επιχειρήσεις, μειώνοντας αισθητά τη χρηματική επιβάρυνση που τους επιβάλλει γι’ αυτή την υπηρεσία.
• Η βελτίωση του φωτισμού – Ο χώρος να είναι ικανοποιητικά φωτισμένος εσωτερικά και περιμετρικά του περιπτέρου.
• Η εγκατάσταση κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης του χώρου.
• Η διατήρηση μικρού χρηματικού ποσού στα ταμεία, το υπόλοιπο να φυλάγεται σε χρηματοκιβώτιο που θα είναι σε μη ευκρινές σημείο.

2. Εκπόνηση ειδικού σχεδίου δράσης για την αντιμετώπιση των ληστειών σε τράπεζες, οι οποίες όχι μόνο αυξάνονται αλλά σταδιακά έχουν μετατραπεί σε πολύ οργανωμένες, επαγγελματικές και, το χειρότερο και πλέον επικίνδυνο, ένοπλες. Το σχέδιο αυτό πρέπει να προβλέπει:
• Ενεργοποίηση του ειδικού αστυνομικού σώματος φύλαξης τραπεζών.
• Διαχωρισμό σε ζώνες επικινδυνότητας με αυξημένα, κατά περίπτωση, μέτρα αποτροπής.
• Ενίσχυση των συστημάτων συναγερμού και εσωτερικής καταγραφής στα τραπεζικά καταστήματα.
• Ενημέρωση και εκπαίδευση του προσωπικού για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να συμπεριφέρονται σε περίπτωση ληστείας.

Δεν μπορεί η κυβέρνηση και ο αρμόδιος υπουργός να σφυρίζουν αδιάφορα απέναντι στο «έλλειμμα ασφάλειας» στο τόπο μας. Οφείλουν να αντικρίσουν το λαό με υπευθυνότητα και ειλικρίνεια. Ο πολίτης έχει δικαίωμα στην ασφάλεια του και η πολιτεία έχει υποχρέωση να του την εγγυηθεί. Αναμένει από αυτούς να προτείνουν εφικτές και πρακτικές λύσεις και να προωθήσουν αποτελεσματικά μέτρα αντιμετώπισής του φαινομένου.

Σε σχέση με τη λειτουργία της ΚΥΠ

Η ΚΥΠ δεν μπορεί να συνεχίσει να μην είναι νομικά θεσμοθετημένη, είτε καθόσον αφορά τη νομική διασφάλιση των στελεχών της, είτε καθόσον αφορά τη θεσμοθέτηση και νομιμοποίηση των ενεργειών της.
Η κατάθεση του νομοσχεδίου καθυστερεί αδικαιολόγητα και η καθυστέρηση αυτή επιτρέπει σε κάποιους να προβαίνουν σε απαράδεκτες ενέργειες εκτός μάλιστα του πλαισίου για το οποίο κρίνεται αναγκαία η ύπαρξη μυστικών υπηρεσιών ασφάλειας ενός κράτους.
Συνεπώς, το πρώτο θέμα που πρέπει να ρυθμιστεί είναι το νομικό πλαίσιο λειτουργίας της και μέσω αυτού μια σειρά από διατάξεις και μέτρα που θα αποτρέπουν οποιεσδήποτε άλλες ενέργειες ή παρεμβάσεις που πλήττουν την προσωπικότητα των πολιτών αυτού του τόπου και σίγουρα δεν περιλαμβάνονται εντός του πλαισίου δραστηριότητας της υπηρεσίας αυτής. Δεν μπορεί για παράδειγμα να μας αφήνουν αδιάφορους πληροφορίες για επαναλειτουργία γραφείου εντός της ΚΥΠ, που σκοπός του είναι η καταγραφή των πολιτικών φρονημάτων των πολιτών.
Η εκκρεμότητα να διοριστεί προϊστάμενος της ΚΥΠ επιτείνει περισσότερο τις ανησυχίες αυτές, γιατί η επιλογή ενός σωστού ανθρώπου, που να είναι προσηλωμένος στο σκοπό τον οποίο ετάχθη να υπηρετεί η ΚΥΠ και η οριστική θεσμοθέτηση του τρόπου λειτουργίας της, μπορούν να βάλουν τάξη σε ένα θέμα που τον τελευταίο καιρό επανέρχεται με επικίνδυνες διαστάσεις. Δεν μπορούμε να ζούμε υπό τη σκιά του Big Brother, έστω και αν η ύπαρξη του γίνεται εξ ονόματος της εθνικής ασφάλειας.
Σημαντικός παράγοντας για την σωστή λειτουργία της ΚΥΠ είναι η επιλογή του προϊσταμένου της και η προσήλωση του σε αρχές, αξίες και στη νομιμότητα. Υπό τις παρούσες συνθήκες, από την επιλογή του προϊσταμένου της ΚΥΠ εξαρτάται και το κατά πόσο θα εξυπηρετείται ο σκοπός λειτουργίας της ΚΥΠ, αλλά και ο βαθμός εμπιστοσύνης του πολίτη στην ύπαρξη τέτοιων υπηρεσιών.
Είναι γι’ αυτό που πιστεύουμε ότι δεν μπορεί να αποτελεί κριτήριο επιλογής η κομματική εμπιστοσύνη, δηλαδή αν το πρόσωπο αυτό τυγχάνει της εμπιστοσύνης του κόμματος, αλλά η αντικειμενικότητα, η υπευθυνότητα και προσήλωση του προσώπου αυτού στο Σύνταγμα, τους νόμους και την τάξη αυτού του τόπου. Κριτήρια που είναι βασικά για να μπορεί με πειστικότητα να υπηρετεί τα καθήκοντά του.
Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό από τους κυβερνώντες είναι ότι δεν αναζητείται προϊστάμενος της «επαγρύπνησης», αλλά προϊστάμενος μιας υπηρεσίας που είναι υπεύθυνη για τα ζητήματα εθνικής ασφάλειας του κράτους και ο οποίος οφείλει να υπηρετεί τα καθήκοντα του ανεξάρτητα από τις κομματικές, πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις του.
Ως Επιτροπή Νομικών αναμένουμε ότι σύντομα η εκκρεμότητα αυτή θα επιλυθεί και ότι το νομοσχέδιο θα κατατεθεί τις προσεχείς εβδομάδες στη Βουλή γιατί το όλο ζήτημα πρέπει να τακτοποιηθεί πολύ πριν τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές.